(55 min.)

Frederick Nussen - Trio in D groot  (1762)   17 min.

1. Larghetto
2. Allegro non tanto
3. Grazioso
4. Tambourin Vivace

Gaetano Brunetti - Trio in Es groot (1776) 8 min.

1. Allegro
2. Rondo grazioso

Bernhard Romberg - Grand Trio op. 8 (1805) 18 min.

1. Allegro
2. Lento 
3. Minuetto. Vivace - Trio - Minuetto
4. Rondo

Felice Giardini - Trio nr. 1 Op. 20  (1778) 12 min.

1. Allegro
2. Adagio
3. Allegro

Programmatoelichting Nussen Trio

Engeland/Londen

Nussen, Frederick (Fredrick) (1730-1779)

Van de hofmuzikant Nussen (en componist) weten we helaas maar heel weinig. Zijn muziek is totaal in de vergetelheid geraakt. In 1755 verkreeg hij onder de Naturalization Act of the Parliament of Great Britain het Brits staatsburgerschap. Dat duidt erop dat Nussen een immigrant was en vermoedelijk uit noordwest Europa, hoogstwaarschijnlijk Duitsland, kwam. 

Uit spaarzame archieven blijkt dat hij rentmeester van graaf Brooke en muzikant aan het hof van koning George III en koningin Charlotte was. Van Nussen zijn zes strijktrio’s bekend. Uitgegeven tussen 1762-1775 in London door Welcker. Kennelijk waren deze trio’s zo populair en verkocht het goed dat er zelfs een herdruk volgde in de periode 1776-1798 bij een andere uitgever, Longman & Broderip. De trio’s zijn toegewijd aan Francis Greville (1746-1773), 1e graaf van Warwick.

Nussen schreef ook kamermuziek voor klavecimbel voor zogenaamd ‘praktisch gebruik en amusement’. Hij schreef deze stukken voor lady Greville. 

Nussen staat wat ons betreft model voor de talloze vergeten grootmeesters die het verdienen gehoord en herontdekt te worden, zo was de keuze voor een naam van ons jonge trio zo gemaakt!

Trio voor viool, altviool en cello  (1762/1770) D-groot

1. Larghetto
2. Allegro non tanto
3. Grazioso
4. Tambourin Vivace

Duitsland

Romberg, Bernhard (1767 – 1841)

Samen met zijn neef trad Romberg toe tot het hoforkest van de keurvorst-aartsbisschop van Keulen in Bonn in 1790, waar ze de jonge Beethoven ontmoetten. Beethoven bewonderde en respecteerde Bernhard Romberg als musicus.

Romberg bracht als virtuoos cellist verschillende vernieuwingen aan in het ontwerp en de bespeling van de cello. Hij verlengde de toets van de cello en maakte de zijkant onder de C-snaar vlakker, waardoor deze vrijer kon trillen. Hij vond ook de zogenaamde Romberg-afschuining uit, een vlak gedeelte onder de E-snaar van de contrabas waardoor de grotere snaar vrijer kon trillen. Hij stelde voor om cello's van halve en driekwart grootte te ontwerpen, zodat jonge kinderen het instrument gemakkelijker konden bespelen. Romberg is verantwoordelijk voor het vereenvoudigen van de notatie voor cello tot slechts drie sleutels: de bassleutel, de tenorsleutel en de g-sleutel. Tot zijn tijd was het gebruikelijk om veel sleutels voor meerdere doeleinden te gebruiken; de 18e-eeuwse cellist-componist Luigi Boccherini gebruikte maar liefst zes sleutels in zijn composities. Romberg wordt beschouwd als een van de eerste cellisten die uit het hoofd speelde, een vaardigheid die in zijn tijd zeer werd geprezen.

Het ‘grand trio’ zegt eigenlijk al genoeg over de bijzonderheid van het stuk. Eigenlijk is het namelijk geen strijktrio, maar eerder een mini-celloconcert, luister en huiver!

Grand Trio op. 8 (1805)

1. Allegro
2. Lento (A♭ major)
3. Minuetto. Vivace - Trio - Minuetto
4. Rondo

Spanje

Brunetti, Gaetano (1744-1790)

Als jongen studeerde Brunetti waarschijnlijk viool in Livorno bij Pietro Nardini, voordat hij in 1762 met zijn ouders naar Madrid verhuisde.  In 1769 trad hij toe tot het Spaanse hof als violist in de Koninklijke Kapel. Hij werd ook vioolleraar van de toekomstige Karel IV (toen nog prins van Asturië), die in tegenstelling tot zijn vader een fervent muziekliefhebber was. In 1788, toen Karel IV de troon besteeg, nam Brunetti de leiding over een nieuw opgericht koninklijk ensemble, waarvoor hij veel componeerde en ook werken van Europese componisten van die tijd, zoals Joseph Haydn, programmeerde.

Het grootste deel van Brunetti's oeuvre (naar schatting meer dan 400 stukken) bestaat uit kamermuziek voor kleine ensembles en symfonieën voor het koninklijke kamerorkest. Brunetti's productieve oeuvre weerspiegelt de taken van een 18e-eeuwse hofcomponist, die boeiende muziek moest componeren voor dagelijkse uitvoeringen in de kamer van zijn beschermheer. Met zijn gracieuze melodieën en periodieke frasering respecteert Brunetti's muziek de vroege klassieke vormen en conventies, maar bevat ook meer progressieve en eclectische elementen.

Trio in Es groot (1776)

1. Allegro
2. Rondo grazioso

Italië

Giardini, Felice (1716-1796)

In de jaren 1750 toerde Giardini als violist door Europa en oogstte hij successen in Parijs, Berlijn en vooral in Engeland, waar hij zich uiteindelijk vestigde. Jarenlang was hij orkestleider en directeur van de Italiaanse Opera in Londen en gaf hij soloconcerten onder auspiciën van Johann Christian Bach, met wie hij goed bevriend was. Hij dirigeerde het orkest in het London Pantheon. Van het midden van de jaren 1750 tot het einde van de jaren 1760 werd hij door het Engelse publiek algemeen beschouwd als de grootste uitvoerende musicus. Het is onzeker of hij dezelfde persoon is als de “Signor Giardini” die in 1774 samen met Dr. Charles Burney een openbare muziekschool wilde oprichten in samenwerking met het Foundling Hospital. In 1784 keerde hij terug naar Napels om een theater te runnen, maar kreeg te maken met financiële tegenslagen. In 1793 keerde hij terug naar Engeland om zijn geluk te beproeven. Maar de tijden waren veranderd en niemand herinnerde zich hem nog. Hij vertrok toen naar Rusland, maar had ook daar weinig geluk en stierf in 1796 in Moskou.

Op. 20 Trio I (1778)

1. Allegro
2. Adagio
3. Allegro

Bonusmateriaal (extra) Duitsland

Abel, Carl Friedrich (1723 –1787)

Ook Abel was een Duitse componist uit de klassieke periode. Hij was een gerenommeerd speler van de viola da gamba en componeerde belangrijke werken voor dat instrument. Vanaf 1743 was hij muziekdirecteur aan het hof van Dresden. In 1759 verhuisde hij naar Londen, waar hij in 1764 kamer musicus werd van koningin Charlotte, de vrouw van koning George III. Samen met Johann Christian Bach richtte hij daar een concertreeks op basis van abonnementen op. Hij liet ons 420 composities na, met een focus op kamermuziek waaronder 6 strijktrio's waar wij er vanavond de tweede zullen spelen voor u.

Sonate II   (1780)

1. Allegro
2. Adagio ma non troppo
3. Un poco Vivace